Pankhawm khu hatna ahijiehin mipilte akithutuoh u’a apangkhawm uhi. Nam khat chikhat ihijieh in idihna meimei hilou a idihlouna tan ah zong ikipanpi ding poimaw hi. Adahuoiding khat ahileh dihlouna tana kipanpi malah sanga idihnatana zong kipanpi ngamlou(?), nuomlou(?), sawmlou(?) leh kipanpithei mawng mawnglou khah ding khu ahi. I pankhawm thei louleh, siel eeh bangin tam leizong naopang khatin chiengkang toh ahing thaithaang thei lel hi. Ei tawmnou lakh khat zong phaloute bang achi ding?
Galsat siemte in gal asat masangun galte hatna leh hatlouna asuichien masajel uhi. Galte hatlouna suichet zou in thaltang khatbeh senglou in izouthei hi. Adiehin nagalte sunga lamkaite ahilouleh mipi kala kituohtheilounate bang suichien thei lechin na galkap neija kimkhat zong poimaw khollou ding hi. Britishte in India kumpi simsengloute kituohlouna ana thei ua, tami thei khinkhien in awlawl leh lungkelou in gamsung pumpi ana uh uhi. India kumpite banga eizong hausa hah ‘royal blood’ ngen ihizieh un iumna chietah eehtun-dawn-kawi bangin iki liensah velvul gam uhi. Kituohlou leh pangkhawm theilou mite adingin nam khata a umkhawm uh phattuomna aumsih hi. Gal azoulaa gige ding u’a anamsunguh insung kituohloute bangin kisel leh kitot kibuoina in adimzing ding hi. Hausa vaihawm hah kahi ichi lezong lungpikhuolna leh kiniemkhietna, tuibanga iluonkhawm thei nadingin mang va ui. Midang namdangten ‘Zou te mongmong kituoh leh pangkhawm valong un, simmaw theiding hisih uh’ hing chita uhen, amen.
‘Kamsunga um lei leh haa zong akipetkha jel hi’ chi atawpkhawhna ah igen jel uhi. Ngaidan leh theidan tampi kal ah kitheisiemlouna tampi umding ma hi. Tampen eima sunga gensieng suhfel peipei poimaw hi. Hichibang ikal a thubuoi aumlaitah in nang nahi louleh nachipi, na Zoupii pa midangtoh akisaikhahna khat ang um puut ding hi. Tachibang a thu ang umchieng leh pilvan ngai mama ding hi. Na ham kibahpipa nahutnuom sih lezong agalpa ana panpi da lechin pilhuoi mama hi. Ama aki simmaw leh nang zong angki simmaw ahia aguollelna nang guollelna ahi zosop hi. Ipu ipa te in kingainatna ana neite uh khangthate in inei tasih uhi. Hindan leh nehsuidan in zil nonlou lezong kingainat leh kisawmdawltuona imansahlou uh inam damna ahi. Kingaina tah a ihing pankhawm chiengin ma anbang inawt zungzung thou uh hilou ama?
Phung le tang pen ipaitheilou sil khat ahia, hinanleh ikal a buoina tuntu in izang khajel hi. Phung ngainat seng pen nampi hatna dingin poimaw khollou hi. Phung leh bee tuomtuom iki haja tua u’a ikal uah ‘cold war’ ahing umsah zing hi. Chiindan hoi inei khat ahileh, namdang toh kiteng tamlou nam khat ihi. Tuaziehin pu-le-tu ngen ihi uh a sisan kinai ngen ihi uhi. Tuaziehma in kihajatna ding bangma aumkhasih hi. Mi khat ahing minthang a ahing lawching leh nabepa hikha chet sih nanleh natute, napute, nasungte, namahpate, nanu pute ahilouleh nakinaipi khat ana hitei teiding hi. Nasisan kinaipi khat lawchinna nahajat leh nangma leh nangma kihaja nahia, agensaudingdan zong aumtuom sih hi. Thangminlien atamseng ziehin adangtoh akithiekhiel lou nadinga apatna ahilou leh atawpna a innkuon min gel leng asietna um monglou hi. Asie pen ahileh tuana natupa napupa min namu a nangma a thangsiet hajatna umpen ahi zobou hi. Innsunga vante akoinading mun a ikoi leh insung akituup a, anuomtuom a zahnading poimaw ah ahun bangtah in izang thei uhi.
Khumjiehin, chii bang tawmnou ihi toh pankhawm sanga silhoi zawding eiading sildang aumsih hi. Kideisahtua chiet vai in minam changkang jote maa iphahna ding in pan lakhawm va ui. Laisim sangnaupangte kitoh thathou vai in, hunawng ineisunte uh bangchi leh sepna lienpipi isemthei dinguoi chite kikupna in zang va ui. Laisiem leh sim nuom vevawte chawm in kihanthawn va ui. IAS, IFS, IPS, IRS leh gradeA officer hitheiding neilou kihilou hi. Kideisahtuo in kikup sieusieu lei miphala dinga Pasian in ang siem hituom samlou pi a. Israelte banga Pasian in achii dinga ang siemdoh ahia eiapatin NAMPI (NATION) ang piengdoh ding hi. Namtuom tuom tampi umnanleh ipu Zou minpuo eilou koima umlou hi.
No comments:
Post a Comment
Bang ngaidan nanei ei?